لە تەکنەلۆژیای لاسەری مۆدێرندا، بەرھەمھێنەری کارا لاسەر «دڵی» سیستەمی لاسەرە، و کاریگەرییەکەی بەشێوەیەکی دەستەبەر دەبێتە هۆی ئاستی پابەندبوون، دەقی کارا و باشی کارکردنی لاسەر. وەک ئەلیمەنتی سەرەکی بەرھەمھێنەری کارا لە سەرکێشەکانی DC-DC بۆ بەرھەمھێنەری کارا لاسەر، ئیندەکتۆری کارا کاری گرنگی لە گۆڕینی کارا، فیلتەرکردنی کارا و لەناوبردنی ناوبەری ئەلیکترۆمەگنەتیکی ئەنجام دەدات. ئەم وتارە پڕینسیپی کارکردن و جۆرەکانی بەرھەمھێنەری کارا لاسەر دەبەخشێت، خاڵە تەکنیکییە سەرەکییەکانی هەڵبژاردنی ئیندەکتۆر دەکۆڵێتەوە و پێشنیارەکانی رەفەرەنس بۆ ئەنجینەرەکانی سەختەوەر دەبەخشد.
١. بەرھەمھێنەری کارا لاسەر چییە؟
بەرھەمھێنەری کارا لاسەر تەنھا ئاداپتەرێکی سادەی کارا نییە. بەڵکو سیستەمێکی تایبەتی ئەلیکترۆنی کارا و بەرزە کە وەک ئەمەوە بەکاردێت: بە شێوەیەکی دەقیق، کارا و باش بەکاربھێنەری ماددەی زیادکردنی لاسەر—وەک دایۆدەکانی لاسەر (LD)، لامڤەکانی فلەش یان گازی CO₂—بەکاربھێنێت تا بەرھەمھێنانی ئەمیسیۆنی دەستکرد ڕووبدات.
پێداویستییە سەرەکییەکانی بەرھەمھێنەری وزەی لاسەر بریتین لە:
١) بەرھەمھێنانی بە گەورەیی بەھایی گەورە: ئەگەر بەرھەمھێنان بە کارەبای جێبەجێ، فشاری جێبەجێ یان وزەی جێبەجێ بێت، دەبێت زۆر بەھایی بێت. هەر جۆرە ھەڵۆشانێک یان دەنگێک بەشداری لە ڕێکخستنی بەرھەمھێنانی لاسەر دەکات و کوالیتی تیشک و ئەنجامی پرۆسەکان دەگۆڕێت.
٢) کارایی بەرز: سیستەمەکانی لاسەری بە وزەی بەرز زۆر وزە دەسووڕێنن. بەرھەمھێنەرێکی بە کارایی بەرز مانای ئەوەیە کە خەرجی بەکارھێنانی کەمترە و ڕێکخستنی گەرمی سادەترە.
٣) توانای دروستکردنی شێوازی تایبەتی سیگنال: دەبێت بتوانێت شێوازە قوڵەکانی وەکوو پولسەکان، Q-شەشەرکردن و مۆدۆلەکردنی ئانالۆگ دروست بکات بۆ بەرپرسی لە پێداویستییە جیاوازەکانی پرۆسەکردن.
٤) فункشنەکانی پاراستنی تەواو: دەبێت پاراستنی زیادەی کارەبا، زیادەی فشار، زیادەی گەرمی و فункشنەکانی پاراستنی تایبەت بە لاسەر وەکوو دەستپێکردنی نزم بۆ پاراستنی ئامێرە گەورەبەھایییەکانی لاسەر پێشکەش بکات.
٢. بەشەکانی بەرھەمھێنەرەکانی وزەی لاسەر
Li gorî jîngeha rûniştinê, çavkaniyên hêzê yên laser bi piranî wekî vê li jêr têne dabeşkirin:
1) Bi rêjeya karîbûnê
Çavkaniya hêzê ya berdewam: Hêza DC ya stabil peyda dike bo laserên ku berdewamî dişewînin. Pêdiviyên sereke ev in ku rûniştina derveyî pir kêm be û stabîlîteya wê pir bilind be. Bi gelemperî li ser çavkaniyên pumpê yên laserên fîber û qutkirina laserên CO₂ tê bikaranîn.
Çavkaniya hêzê ya pêlî: Enerjiya pêlî ya periyodîk an neperiyodîk peyda dike. Metrîkên sereke ev in ku hêza herî bilind, dirêjahîya pêlê û frekansê ya dîsa bûnê. Bi gelemperî li ser laserên Q-switched, nîşankirina laser, paqijkirina laser û estetîkên tibbî tê bikaranîn.
2) Bi cureyê çavkaniya pumpê
Çavkaniya hêzê ya laser diod (LD): Ravekî rast a herî zêde ji bo laserên semîkonduktorê peyda dike. Pêdiviyên wê li ser noisea cureyê û bersiva dînamîkê pir bilind in û bijareya sereke ye li ser çavkaniyên hêzê yên modern.
پێکهاتەی بەرھەمھێنانی توانای لامڤەی فلەش: توانای بەرز و پالسی کارەبایی بەرز دەبەخشێت بۆ لامڤەکانی فلەش. ناوەڕۆکی سەرەکی ئەم پێکهاتەیە بریتییە لە تۆڕی شەکڵدانی پالس (PFN)، کە دەبێت بتوانێت پالسەکانی کارەبایی بە وزەی زۆر بباتەوە.
٣) بەپێی پێکهاتەی تەکنیکی
پێکهاتەی بەرھەمھێنانی توانای لینیار: کەمترین گۆڕانی خرووژەی ناڕاستەوخۆ دەبەخشێت بەڵام کارایی کەمە (<٥٠٪). تەنھا لە کارەکانی بەوزەی کەمترین بەکارھێنراوە کە زۆر حساسن بە دەنگ.
پێکهاتەی بەرھەمھێنانی توانای سویچ-مۆد (SMPS): ئەم جۆرە پێکهاتەیە لە ناو پێکهاتەکانی بەرھەمھێنانی توانای لاسەری مۆدێرندا سەرەکیترینە. لەڕێگەی گۆڕینی سویچکردنی بە ھەرزی بەرزەوە، کارایی دەتوانێت زیاتر لە ٩٠٪ ببێت. ئەو ئیندەکتۆرە تواناییە کە لێرە باس کراوە، سەرەکی لەم جۆرە پێکهاتانەدا بەکار دێندرێن.
٣. ڕۆڵی سەرەکی ئیندەکتۆرە تواناییەکان لە پێکهاتەکانی بەرھەمھێنانی توانای لاسەر
لە پێکهاتەکانی بەرھەمھێنانی توانای لاسەری بنەماي SMPSدا، ئیندەکتۆری توانا ئەو ئەندامەی سەرەکییە کە وزە دەخاتەوە لە تێکەڵەکانی گۆڕانی DC-DC وەکوو بەک، بۆست و توپۆلۆجیاکانی LLC. کارایی ئەم ئیندەکتۆرە بەشە سەرەکییەکەیە لە کارایی پێکهاتەکە، جێگیربوونەکەی و کوالیتی خرووژەکە. ڕۆڵە سەرەکییەکانی بریتین لە:
١) خستنەوە و بەردەوامبوونی وزە
دەمەودا کە سویچەکە دەکرێتەوە، ئینداکتۆر وزەی کاراگەر لە سەرچاوەی داخڵی دەگرێتەوە و وەکا وزەی مەغناوی دەپارێزێت. دەمەودا کە سویچەکە دادەخرێت، ئینداکتۆر وزەی مەغناوی دەبەخشێت بۆ بار، وەکا دایۆدی لاسەر، بۆ ئەوەی وزە بە شێوەیەکی بەردەوام بەربەست بکرێت و بەردەوامی لە پرۆسەی گۆڕینی وزەی کاراگەر دەستنیشان بکات.
٢) هەمووکردن و فیلتەرکردنی سەریعەت
بە ڕابەرکردنەوەی گۆڕانکارییەکانی سەریعەت، ئینداکتۆر سەریعەتی پالسی بەرزی هەژمارەکانی سویچ دەهەمووکات بۆ سەریعەتێکی DC یەکسان، بۆیە دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی تەنۆل. ئامێرەکانی لاسەر بە شێوەیەکی زۆر زۆر بەهێز لەسەر تەنۆلی سەریعەت دەکەون؛ تەنۆلێکی زۆر لە سەریعەت دەبێتە هۆی گۆڕانکارییەکانی وزەی ئۆپتیکی بەرھەمھێنراو و دەنگ. کاری هەمووکردنی ئینداکتۆر یارمەتیدەرە لە دەستنیشانکردنی بەرھەمھێنانی لاسەری یەکسان و کوالیتی پارچەی لاسەر.
٣) ڕابەرکردنەوەی تەنۆلی ئەلیکترۆمەغناوی
ئامپیدانسی هەڵگرەکە بۆ فریکانسی باڵا دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی شەوەشی دەستکاریکردن و، لەگەڵ کاندێنسەرەکان، فلترێکی LC دروست دەکات کە EMIی ناساندراو دەکۆڵێتەوە. ئەمە هەڵگرەکە دەبێتە هۆی ئەوەی شەوەشی فریکانسی باڵا لەسەر کردنی کۆنتڕۆڵی لاسەر یان تێکچوونی تۆڕی کاراگەر نەبێت و یەکسانبوونی ئەلێکترۆمەگنەتی سیستەم (EMC) باشتر دەکات.
٤. خاڵە سەرەکییەکان بۆ هەڵبژاردنی هەڵگری کارا
هەرچەندە جۆرێک لە پاشەکەوتی لاسەر بەکاردێت، هەڵبژاردنی هەڵگری کارا دەبێتە سەرەکی لەسەر ئەم پارامەترانەی سەرەکییەدا:
١) گەردیلەی هەڵگر (L): گەردیلەی هەڵگر دەبێتە هۆی دەرئەنجامی کەرەبایی دەستکاریکراو و توانای پاشەکەوتکردنی ئەنەرجی. گەردیلەیەکی گونجاو دەتوانێت بەشێوەیەکی کارا دەستکاریکردنی کەرەبایی بەهێز بکات و یەکسانبوونی پاشەکەوتی کارا باشتر بکات.
٢) کەرەبایی تەواوکردن (Isat): کەرەبایی تەواوکردنی هەڵگر دەبێت زیاتر بێت لە زۆرترین کەرەبایی سەرەوەی کردار، و بەشێکی ڕێکخراویش بەجێ مایە (بە شێوەیەکی ئاسایی ٣٠٪ یان زیاتر).
٣) بەرگەری DC (DCR): هەڵبژێرە ڕۆکەیەکی بە کەمترین بەرگەری DC بۆ کەمکردنەوەی شەستبوونی وزە و باشترکردنی كارایی گۆڕینی وزە.
٤) شەستبوونی وزە: هەردوو شەستبوونی مس (I²R) و شەستبوونی ناوەندی بیربکەرەوە. لە کاربەکارییەکانی فریکانسی بەرز، موادی ناوەندی کەم-شەستبوون وەک فێرایت یان ناوەندی پودری مەتالی Fe-Ni، هەروەها تێکەڵەی تەنەکی پلەنە و یان تەنەکی زیاتر-هەڵگیراو، بەتایبەتی گرنگە.
٥. چارەسەرەکانی ڕۆکەی CODACA
١) ڕۆکەی وزەی بە قورسایی بەرز
ڕۆکەی وزەی بە قورسایی بەرز بەکاری دەهێنێت ناوەندی پودری مەگنەتی مەتالی و دیزاینی تەنەکی پلەنە. ئەم ڕۆکەیانە تایبەتمەندییەکانیان بریتین لە قورسایی بەرزی سەرەتایی، شەستبوونی کەم، كارایی گۆڕینی بەرز، و بەرزترین تەمپەراتوری کارکردن، کە پێویستییەکانی سیستەمەکانی وزەی لاسەر بۆ قورسایی بەرزی کارکردن، شەستبوونی کەم، و چڕی وزەی بەرز دەبەخشن.
نموونەکان: CSBX / CSBA / CSCM / CSCF / CPEX / CPRX، هتد.
٢) چۆکی وزەی شێوەدراو
چۆکی وزەی شێوەدراوەکان بریتین لە شێوەدراوە جۆرەکانی موادی هستێری مەغناوی کە کەمترین لەشکەنیان هەیە. ئەم موادانە سەرچاوەیەکی تەواو بەستراوەن، توانای باشیان هەیە بۆ بەرگری لە EMI، کەمترین ڕێزیستەنسی DC، توانای باشیان بۆ بەکارهێنانی کورنتی بەرز، و کەمترین لەشکەنی هستێر، کە پێویستییەکانی هەندێک لە سەرچاوەکانی کاراگەری لەزەر بۆ قەبارەی بچووک، کورنتی بەرز، و بەرگری لە EMI داوا دەکەن.
نموونەکان: CSAB / CSAC / CSHB / CSEB / CSEC، هتد.
٣) ئیندەکتۆری بەکارهێنراو لەسەر پێکهاتە (SMD)
ئیندەکتۆرەکانی SMD بەکارهێنەری موادی هستێری بە کوالێتی باش و کەمترین لەشکەنی لە فریکوەنسی بەرزە، لەشکەنی کەمی فریکوەنسی بەرزیان هەیە؛ قەبارەی بچووکیان بۆ بەکارهێنانی زۆر بە چالاکی لەسەر پێکهاتە گونجاوە؛ و دیزاینی سەرچاوەی مەغناوی بەستراوە کە توانای باشی بەرگری لە EMI هەیە.
نموونەکان: SPRH / CSUS / SPQ / SPBL، هتد.
جۆرە جیاوازەکانی ئیندەکتۆر هەر یەکێک لە خۆیان فایدەی جیاوازی کاراییان هەیە. هەڵبژاردەکە دەبێت بە ڕاستی بە پارامەترەکانی کاربەکاری فەرمانی بەسترابێت تا بەرپرسیاری و باشبوونی سەرچاوەی کاراگەری لەزەر دەستبەسەر بکرێت. هەروەها دەتوانیت پەیوەندی بە تیمی فرۆشتنی CODACA بکەیت بۆ وەرگرتنی پێشنیاری هەڵبژاردە.
EN